ปราสาทผึ้ง เสน่ห์วัฒนธรรมจากการสร้างสรรค์ของชุมชนอีสาน

ชาวอีสานมีฮีตสิบสองคองสิบสี่ที่ยึดถือกันมา “บุญออกพรรษา” ที่เพิ่งผ่านมา เราจึงเห็นความงดงามทางวัฒนธรรมผ่านการแห่ปราสาทผึ้งที่เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละชุมชนที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ชวนอ่านบทความ “ปราสาทผึ้ง เสน่ห์วัฒนธรรมจากการสร้างสรรค์ของชุมชนอีสาน” โดย ภาณุพงศ์ ธงศรี

เป็นลาวก่อนเป็นไท ในกาพย์รถไฟหลวง

“กาพย์รถไฟหลวง” ของพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ นิราศอีสานแนวสัจนิยม (Literary realism) ได้รับอิทธิพลจากตะวันตกและสยาม โดยใช้ฉันทลักษณ์และถ้อยคำลาว พรรณนาถึงการเดินทางยุคหลังก่อสร้างทางรถไฟ ปี 2473 จากโคราชไปอุบลฯ ซึ่งเป็นยุคที่คนอีสานไม่มีสำนึกความเป็นไทย บทความเห็นโดย ภาณุพงศ์ ธงศรี

ถึงเวลาต่อลมหายใจ “หมอลำสินไซ”

หากเอ่ยชื่อ “หมอลำสินไซ” คนรุ่นใหม่น้อยคนจะรู้จัก แต่อุทยานการเรียนรู้สินไซโนนฆ้อง ที่เป็นศูนย์การเรียนรู้ศึกษาธรรมชาติผสานกับตัวบทวรรณกรรมอีสาน จะต่อลมหายใจของหมอลำสินไซนวันที่เปลี่ยนแปลง อ่านบทความ โดย ภาณุพงศ์​ ธงศรี

“เต้านางด้ง” พิธีขอฝนสืบถึงฟ้าถามหาพระยาแถน

ชวนทำความรู้จัก “ประเพณีการเต้านางด้ง” หนึ่งในพิธีขอฝนโบราณที่ชาวอีสานยังถือปฏิบัติกันอยู่ ไม่ใช่เพราะความงมงาย แต่เป็นพิธีกรรมเพื่อจรรโลงใจ หล่อเลี้ยงความหวังในวิกฤตภัยแล้งช่วงเพาะปลูก บทความเห็นโดย ภาณุพงศ์ ธงศรี

‘แห่เทียนพรรษา’ จากประเพณีทางศาสนาสู่งานเทียนแกะสลักที่ยิ่งใหญ่

จากขบวนแห่เทียนติดลำไม้ไผ่เพื่อวันสำคัญทางพุทธศาสนาในอดีต สู่งานแห่เทียนแกะสลักที่ยิ่งใหญ่จนกลายเป็นเทศกาลท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมที่สร้างรายได้ให้จังหวัดอุบลราชธานีหลายสิบล้านแต่ละปี

นพดล ดวงพร: ผู้เปลี่ยนแปลงวงการหมอลำอีสาน

“เพชรพิณทอง” วงหมอลำพื้นบ้านอีสานวงแรกที่นำพิณและแคนมาเล่นผสมกับเครื่องดนตรีสากล มีพิธีกรใส่สูทเล่นตลกและหางเครื่องสาวชุดสดใสเต้นเร้าใจ กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “วงดนตรีลูกทุ่งหมอลำอีสาน” ที่เปลี่ยนแปลงวงการหมอลำอีสานอย่างใหญ่หลวง

สำนักงานหมอลำที่เคยเป็นตัวแทนติดต่อจ้างหมอลำในอดีตกำลังหายไป

“เซียงคำภา” นักแต่งกลอนลำฮิตติดหูคนอีสานในอดีต เจ้าของ “ศูนย์รวมหมอลำดีเซียงคำภา” จ.มหาสารคาม เล่าถึงจุดเริ่มต้นและอนาคตของสำนักงานหมอลำ ซึ่งเคยเป็นส่วนประสานการติดต่อจ้างหมอลำให้ไปแสดงตามงานต่างๆ กำลังจะหายไป ท่ามกลางยุคสมัยใหม่ที่ผู้คนเข้าถึงกันได้ผ่านก็สื่อสังคมออนไลน์

วงเวียนชีวิต: เสียงอิสานลำเรื่องต่อกลอนสะท้อนคนรากหญ้า และคุณค่าของมนุษย์ในระบบทุนนิยม

“วงเวียนชีวิต” ของคณะเสียงอีสาน ภาพสะท้อนชีวิตคนอีสานที่มีศักดิ์ศรีและคุณค่าในยุคทุนนิยมตั้งแต่ทศวรรษ 2540 ซึ่งสร้างปรากฏการณ์การเคลื่อนย้ายแรงงานจากชนบทเข้าเมืองกรุงเพื่อหวังสร้างรายได้และความมั่งคั่งให้กับครอบครัวที่บ้านเกิด

“ธุงใยแมงมุม” สัญลักษณ์ความเชื่อเรื่องโชคลางของคนอีสาน

“ธุงใยแมงมุม” สัญลักษณ์ความเชื่อของคนอีสานและคนในดินแดนอุษาคเนย์ที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างความเชื่อของศาสนาผี-พราหมณ์-พุทธ ซึ่งทำหน้าที่ปัดเป่าความชั่วร้าย ปัจจุบันกลายสินค้าทางวัฒนธรรมที่สร้างรายได้ให้คนใน ต.หนองแปน อ.กมลาไสย จ.กาฬสินธุ์