จาก ‘ปากมูล’ ถึง ‘ไซยะบุรี’ เขื่อนกับหายนะของแม่น้ำ

ความต้องการพลังงานไฟฟ้ามักถูกนำมาเป็นข้ออ้างในการสร้างเขื่อน โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบของผู้คนริมน้ำและระบบนิเวศที่สูญเสีย นับตั้งแต่มีเขื่อนปากมูลคนริมน้ำก็ไม่เคยมีความสุข ไม่ต้องพูดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นจากการมีเขื่อนไซยะบุรี แม้จะอยู่ในลาว แต่ผลกระทบก็ข้ามโขงมาถึงไทย บทความเห็นโดย กนกวรรณ มะโนรมย์

“อำนาจกีดกัน” เปลี่ยน “ความสมบูรณ์” เป็น “ขาดแคลน’ กรณีเขื่อนลำน้ำโขงและทวงคืนผืนป่า

ไม่เพียงแต่ชาวบ้านไทรทอง จ.ชัยภูมิเท่านั้น ที่กำลังทุกข์ระทมกับนโยบายทวงคืนผืนป่า แต่ชาวบ้านริมโขงที่ผาแต้ม จ.อุบลราชธานี ก็มีชะตากรรมไม่ต่างกัน อีกทั้งพวกเขากำลังเผชิญกับอีกหนึ่งปัญหาที่หนักหน่วงจากการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขง บทวิเคราะห์ โดย กนกวรรณ มะโนรมย์

เมื่อผู้หญิงทั่วโลกลุกขึ้นมาต่อสู้ช่วงชิงการนิยามความหมายของแม่น้ำจากรัฐและทุนเพื่อปกป้องอธิปไตยทางอาหาร

เมื่อนิยามของแม่น้ำมิได้เป็นเพียงทรัพยากรเพื่อการผลิตตามมุมมองของรัฐและทุน แต่แม่น้ำมีความหมายต่อผู้หญิงท้องถิ่นและชนพื้นเมืองทั่วโลกจำนวนมาก ในฐานะทรัพยากรสำคัญเพื่อการดำรงชีพ แหล่งบ่มเพาะวัฒนธรรมและวิถีชีวิต จึงทำให้ผู้หญิงลุกขึ้นมาต่อสู้ช่วงชิงความหมายของแม่น้ำจากรัฐและทุน เพื่อปกป้องสิทธิในการจัดการแม่น้ำและรักษาอธิปไตยทางอาหาร

‘เกษตรอินทรีย์ศรีสะเกษ’ สู่ครัวโลก กับ โรงงานน้ำตาลและเหมืองหิน: ความย้อนแย้งของการพัฒนา

ประเด็นที่ต้องถกเถียงและแลกเปลี่ยนความเห็นเชิงสร้างสรรค์ ทั้งเชิงนโยบายและปฏิบัติ คือ “โรงงานน้ำตาล กับ เกษตรอินทรีย์ มีความย้อนแย้งกันในเชิงนโยบายการพัฒนาหรือไม่” เมื่อจังหวัดศรีสะเกษปักธงเป็น “เมืองเกษตรอินทรีย์สู่ครัวโลก”…

(ตอนจบ) เมียนายฮ้อย อำนาจ เงินตรา ความสัมพันธ์ และการค้าเสรี

เมื่อรัฐไทยและทุนสนับสนุนเศรษฐกิจชาวนาอีสานผ่านการให้เงินกู้เพื่อซื้อวัวควายมาเลี้ยงจำหน่าย ธุรกิจค้าวัวควายอีสานและบทบาทสำคัญของผู้หญิงในตลาดนัดวัวควายในฐานะพื้นที่สาธารณะจึงทำหน้าที่ดำรงรักษาสังคมชาวนาอีสาน

(ตอนแรก)เมียนายฮ้อย – อำนาจ เงินตรา ความสัมพันธ์และการค้าเสรี

ซีรีย์ 2 ตอนว่าด้วย “เมียนายฮ้อย” ภาพสะท้อนอำนาจผู้หญิงเป็นใหญ่เหนือชายในตลาดค้าวัวควายอีสาน บทความเห็นโดย กนกวรรณ มะโนรมย์

“แรงปรารถนาทางการเมืองของคนอีสาน” กับทรัพยากรที่ดิน

เมื่อโครงการพัฒนาของรัฐก่อให้เกิดซึ่งข้อจำกัดทางเลือกในการดำรงชีวิตบนที่ดินทำกินอันเป็นหลักประกันความมั่นคงของชาวนาอีสาน แรงปรารถนาทางการเมืองที่ต้องการมีสิทธิ์ในการจัดการทรัพยากรที่ดินของตนจึงเกิดขึ้น

“ที่ดิน” ชาวนาอีสาน และ “เขตเศรษฐกิจพิเศษ”….. พิเศษ เพื่อใคร?”

เขตเศรษฐกิจพิเศษ พิเศษสำหรับใคร การสนองผลประโยชน์ของเศรษฐกิจแบบตลาดโดยการเบียดขับชาวนาออกจากที่ดินเพื่อประเคนให้ทุนนั้น เป็นการทำลายความฝันของการเป็นชาวนายุคใหม่ เพราะ “ที่ดิน” คือ “ชีวิต” ของชาวนา

“ลา เวีย กัมเปซินา” ภายใต้สังคมแบบตลาดและโครงสร้างสังคมปิตาลัยในภาคอีสาน

เมื่อรัฐกับทุนกำลังกดทับอธิปไตยทางอาหารในโครงสร้างสังคมปิตาลัย ชาวนาหญิงอีสานจึงลุกขึ้นมาต่อสู้เพื่อเรียกร้องอธิปไตยทางอาหารและความเท่าเทียมไปพร้อมๆกัน

1 2