กระเป๋าผ้าฝ้ายสีแดงมีซิปพร้อม

“กระเป๋าผ้าฝ้ายสีแดงมีซิปพร้อม” เป็นเรื่องรัก-รักแห่งหัวใจอันงดงาม คีต์ คิมหันต์ สร้างเรื่องสั้นเรื่องนี้ของเขาขึ้นมาด้วยรูปคำที่เป็น ‘ภาพที่เคลื่อน’ เป็นบรรยากาศที่อบอวลของเรื่องไปตลอด และในความเคลื่อนไหวนั้นมีสีสันที่สด เหมือนสีสันช่วงฤดูหนาวไปแล้งและร้อน

เป็นลาวก่อนเป็นไท ในกาพย์รถไฟหลวง

“กาพย์รถไฟหลวง” ของพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ นิราศอีสานแนวสัจนิยม (Literary realism) ได้รับอิทธิพลจากตะวันตกและสยาม โดยใช้ฉันทลักษณ์และถ้อยคำลาว พรรณนาถึงการเดินทางยุคหลังก่อสร้างทางรถไฟ ปี 2473 จากโคราชไปอุบลฯ ซึ่งเป็นยุคที่คนอีสานไม่มีสำนึกความเป็นไทย บทความเห็นโดย ภาณุพงศ์ ธงศรี

เมื่ออีสานถูกทำให้ไร้ประวัติศาสตร์ (2)

อดีตรัฐไทยสนใจคนอีสานแค่ให้ส่งส่วยและต้องการทรัพยากรจากภูมิภาคนี้ ไม่สนใจว่าพวกเขาจะมีชีวิตอย่างไร พอคนที่นี่ตื่นตัวอยากมีส่วนร่วมทางการเมืองเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี รัฐไทยก็ใส่ความว่าเป็นคอมมิวนิสต์และพวกแบ่งแยกดินแดน บทความเห็นโดย วิทยากร โสวัตร

เมื่ออีสานถูกทำให้ไร้ประวัติศาสตร์ (1)

ชวนผู้อ่านย้อนหาสาเหตุทางประวัติศาสตร์ว่า ทำไมคนอีสานรุ่นก่อนปี 2476 ถึงบอกว่าตัวเองเป็นคนลาว แต่คนอีสานรุ่นหลังจากนั้นไม่ชอบความเป็นลาว บทตวามเห็นโดย วิทยากร โสวัตร คอลัมนิสต์ “ควมอีสาน”

ปีใหม่เลือด : การล้อมสังหารคนอีสานที่ถูกลบทิ้ง

คอลัมน์ประจำเดือนนี้ของมาโนช พรหมสิงห์ เขียนย้อนถึงเหตุการณ์ ‘ปราบกบฏผีบุญ’ โดยลำดับเหตุการณ์นองเลือดที่รัฐล้อมฆ่าคนอีสานแห่งมณฑลลาวกาวตั้งแต่ต้น เพื่อหวังให้คนหนุ่มสาวที่ทำงานเพื่อสังคมรุ่นใหม่ได้รับรู้เรื่องราวที่ไม่เคยถูกบันทึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ท้องถิ่น รวมถึงประวัติศาสตร์ไทย

วรรณกรรมอีสาน: นักเขียนคือใคร วรรณกรรมคืออะไร

พันธกิจของนักเขียนที่มีต่อสังคม ผู้คนและประเทศคืออะไร พบกับคำอธิบายจาก มาโนช พรหมสิงห์ บรรณาธิการวารสาร “ชายคาเรื่องสั้น”

พลวัต “วรรณกรรมอีสาน” วรรณกรรมสะท้อนความทุกข์ยาก การถูกกดขี่และการต่อต้านอำนาจรัฐ

ย้อนดูพลวัต “วรรณกรรมอีสาน” วรรณกรรมสะท้อนความทุกข์ยาก การถูกกดขี่ และการต่อต้านอำนาจรัฐที่ไม่เป็นธรรม ตั้งแต่ยุคกำเนิดชุมชนโบราณเขมรป่าดงถึงยุคการรัฐประหาร 29 กันยายน 2549- การล้อมปราบ เมษา-พฤษภา 2553 พร้อมการวิจารณ์ “วรรณกรรมอีสานเก่า” เพื่อก้าวสู่ “วรรณกรรมอีสานใหม่” โดย มาโนช พรหมสิงห์ บรรณาธิการวารสาร “ชายคาเรื่องสั้น” คอลัมนิสต์คนใหม่ของเดอะอีสานเรคคอร์ด

ท่ง กุลา ลุก ไหม้ – การทวงคืนภาษาและการเมืองของงานแปล

เมื่อวรรณกรรมฝ่ายซ้ายเม็กซิโก ต้นฉบับภาษาสเปนอย่าง EI LIano en IIamas โดย Juan Rulfo ได้รับการแปลเป็น “ภาษาถิ่นอีสาน” ซึ่งมีนัยยะของการขบถและฉีกกฎงานแปลวรรณกรรมสากลที่ใช้ภาษาไทยกลางเป็นหลัก นี่คือ “การเมืองของการแปล” ที่จะขยายภาษาถิ่นให้มีที่ทางบนโลกวรรณกรรมสากล