อีสานบนปก: ในประเทศเล็กที่สมบูรณ์

ย้อนดูร่องรอยประวัติศาสตร์สังคมอีสานช่วงทศวรรษ 2520 ซึ่งถูกเรียกว่า “ยุคเฟื่องฟูของงานเขียนประวัติศาสตร์อีสาน” ผ่านปกหนังสือแบบเรียน ท่องเที่ยวและวิทยานิพนธ์หลาย 10 เล่ม ที่รัฐและสื่อมวลชนยุคนั้นสร้างไว้ให้คนอีสานมีภาพจำอะไรบางอย่างผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ บทความเห็นโดย ประทีป สุธาทองไทย อาจารย์ภาควิชาทัศนศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ ม.มหาสารคาม

อีสานแหล่งพลังงานแสงอาทิตย์

ไม่น่าเชื่อว่า ภาคอีสานจะเป็นแหล่งที่สามารถผลิตพลังงานแสงอาทิตย์ได้ดี โดยเฉพาะเดือนเมษายนที่รังสีดวงอาทิตย์จะสูงลิ่ว เหมาะกับการผลิตพลังงานจากแสงแดด แต่ติดปัญหาต้นทุนสูง แนะรัฐส่งเสริมให้คนใช้พลังงานทางเลือก อ่านความคิดเห็นจาก ศุภลักษณ์ สถิรชีวิน คณะวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ สกลนคร

จาก ‘ปากมูล’ ถึง ‘ไซยะบุรี’ เขื่อนกับหายนะของแม่น้ำ

ความต้องการพลังงานไฟฟ้ามักถูกนำมาเป็นข้ออ้างในการสร้างเขื่อน โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบของผู้คนริมน้ำและระบบนิเวศที่สูญเสีย นับตั้งแต่มีเขื่อนปากมูลคนริมน้ำก็ไม่เคยมีความสุข ไม่ต้องพูดถึงสิ่งที่เกิดขึ้นจากการมีเขื่อนไซยะบุรี แม้จะอยู่ในลาว แต่ผลกระทบก็ข้ามโขงมาถึงไทย บทความเห็นโดย กนกวรรณ มะโนรมย์

“เต้านางด้ง” พิธีขอฝนสืบถึงฟ้าถามหาพระยาแถน

ชวนทำความรู้จัก “ประเพณีการเต้านางด้ง” หนึ่งในพิธีขอฝนโบราณที่ชาวอีสานยังถือปฏิบัติกันอยู่ ไม่ใช่เพราะความงมงาย แต่เป็นพิธีกรรมเพื่อจรรโลงใจ หล่อเลี้ยงความหวังในวิกฤตภัยแล้งช่วงเพาะปลูก บทความเห็นโดย ภาณุพงศ์ ธงศรี

น้ำท่วม…ภัยแล้ง ชาวอุบลฯ ถอดบทเรียนก่อนภัยมา

น้ำท่วม ภัยแล้ง เป็นปัญหาซ้ำซากที่เกิดขึ้นทุกปี แต่รัฐไทยไม่เคยแก้ปัญหาแบบเด็ดขาด ชาวจังหวัดอุบลราชธานีจึงรวมตัวกันนั่งถกปัญหาเพื่อหาทางแก้แบบพึ่งตัวเอง ถอดความและเรียบเรียงโดย ปฐวี โชติอนันต์

“พระธาตุเรืองรอง” พุทธสถานที่รัฐไทยเผยแพร่อุดมคติชาตินิยมแก่คนท้องถิ่นหลายชาติพันธุ์ในอีสานใต้

“พระธาตุเรืองรอง” จ.ศรีสะเกษ พุทธสถานแหล่งสร้างและเผยแพร่ความเป็นชาติไทยภายใต้การควบคุมของรัฐไทยในดินแดนอีสานใต้ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ส่งผลให้ความทรงจำทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นถูกกลืนและเป็นส่วนหนึ่งของรัฐไทยในที่สุด บทความเห็นโดย วุฒิชัย นาคเขียว อาจารย์สาขาวิชาประวัติศาสตร์ ม.ราชภัฏศรีสะเกษ

“ธง แจ่มศรี” วีรชนปฏิวัติตลอดกาล

ธง แจ่มศรี เป็นใคร? ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยคนสุดท้ายคนนี้สำคัญแค่ไหนในประวัติศาสตร์การต่อสู้ทางการเมืองไทย เป็นเรื่องที่น่าศึกษาสำหรับคนยุคนี้ที่สนใจประวัติศาสตร์การเคลื่อนไหวของขบวนการประชาชนที่ต่อสู้เพื่อสังคมที่เป็นธรรมภายใต้แนวทางของพรรคคอมมิวนิสต์ บทความเห็นโดย เมธา มาสขาว

“อำนาจกีดกัน” เปลี่ยน “ความสมบูรณ์” เป็น “ขาดแคลน’ กรณีเขื่อนลำน้ำโขงและทวงคืนผืนป่า

ไม่เพียงแต่ชาวบ้านไทรทอง จ.ชัยภูมิเท่านั้น ที่กำลังทุกข์ระทมกับนโยบายทวงคืนผืนป่า แต่ชาวบ้านริมโขงที่ผาแต้ม จ.อุบลราชธานี ก็มีชะตากรรมไม่ต่างกัน อีกทั้งพวกเขากำลังเผชิญกับอีกหนึ่งปัญหาที่หนักหน่วงจากการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขง บทวิเคราะห์ โดย กนกวรรณ มะโนรมย์

จาก “หมาลูกบักเขียบ” ถึง “บักเสี่ยว” ย้อนวิเคราะห์ตัวละคร “อีสาน” ในหนังไทยยุค 2540

เมื่อหนังไทยยุค 2540 อย่าง “มือปืน/โลก/พระ/จัน” และ “มนต์รักทรานซิสเตอร์” นำเอา “นักแสดงอีสาน” มาเป็นหนึ่งในตัวละครเอก ซึ่งนอกจากจะสร้างเสียงหัวเราะให้ผู้ชม ผู้กำกับหนังยังฉายภาพ “ความเป็นคนอีสาน” ที่สมจริง ซึ่งมีความกล้า มั่นใจ และไม่ยอมแพ้ ไม่ใช่เพียงตัวตลกหรือคนรับใช้ที่นินทาเจ้านายเช่นเคย บทวิเคราะห์โดย พิรุณ อนุสุริยา

1 2 3 19