ภาคประชาสังคม 226 ทั่วโลก ร้องรบ.ไทยรับรองสิทธิในที่ดินชุมชนบ้านซับหวาย ชัยภูมิ


แถลงข่าวโดย Asia Pacific Forum on Women, Law and Development (APWLD)

เชียงใหม่ – องค์กรภาคประชาสังคมและนักปกป้องสิทธิมนุษยชน 226 องค์กรทั่วโลก เรียกร้องรัฐบาลไทยให้ยกเลิกการดำเนินคดีในทุกข้อหาต่อนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและที่ดิน 14 คนจากบ้านซับหวาย จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งกำลังถูกสั่งจำคุกอย่างไม่ได้สัดส่วนกับความผิดและถูกปรับสูงถึงกว่าหนึ่งล้านบาท

ทั้งนี้ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า พวกเขามีความผิดเมื่อเดือนสิงหาคมปีที่แล้ว (2561) ในข้อหาละเมิดพระราชบัญญัติป่าไม้และพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ แม้เข้าเกณฑ์ที่จะได้รับการยกเว้นจากการดำเนินคดี ในฐานะเป็นกลุ่มคนจน ไร้ที่ดิน และมีรายได้ต่ำ 

แถลงการณ์ซึ่งลงนามโดยองค์กรภาคประชาสังคมที่ทำงานด้านสิทธิสตรี สิ่งแวดล้อม และสิทธิในที่ดิน เรียกร้องรัฐบาลไทยให้ยกเลิกแผนแม่บทป่าไม้ตามคำสั่งคสช.ที่ 64/2557 และคำสั่งคสช.อื่นๆ เนื่องจากเป็นการละเมิดสิทธิประชาชน

“รัฐบาลไทยต้องเคารพนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและที่ดิน 14 คนจากบ้านซับหวาย และคุ้มครองสิทธิการใช้ประโยชน์ในที่ดินของชุมชน เนื่องจากชุมชนเหล่านี้อาศัยอยู่และทำกินในที่ดิน นานก่อนหน้าที่จะมีแผนและนโยบายเพื่อฟื้นฟูผืนป่าใดๆ” ปรานม สมวงศ์ โพรเทคชั่น อินเตอร์เนชั่นแนลกล่าว 

ในเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน พ.ศ. 2562 ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้ลงโทษจำเลย 9 คนจาก 14 คนจากบ้านซับหวาย แม้ว่าสำนักนายกรัฐมนตรีและคณะทำงานอยู่ระหว่างตรวจสอบสิทธิและการใช้ประโยชน์ในที่ดินของชุมชน มีนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและที่ดินอีกห้าคน มีกำหนดฟังคำพิพากษาในวันที่ 2 และ 3 กรกฎาคม  

บ้านซับหวายเป็นหนึ่งในหลายพันหมู่บ้านทั่วประเทศไทย ซึ่งได้รับผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่าของรัฐบาลไทย ที่ถูกกำหนดขึ้นโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อปี 2557 ตามคำสั่งคสช.ที่ 64/2557 และ 66/2557 มีเป้าหมายเพิ่มพื้นที่ป่าทั่วประเทศจาก 31% เป็น 40% โดยการยึดคืนที่ดินที่ถูกที่ใช้ประโยชน์

อย่างไรก็ดีจนถึงปี 2558 คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชนพบว่า มีการดำเนินคดีเพียง 2% ต่อนายทุนและบริษัทธุรกิจขนาดใหญ่ โดยการดำเนินคดีเพื่อไล่รื้อส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับเกษตรกรรายย่อย “พันธกิจด้านสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลไม่ควรเกิดขึ้นแบบที่ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีพของเกษตรกรหญิง หากแต่รัฐบาลไทมึ่งยุติการใช้พลังงานสกปรก และโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ที่ไม่เป็นคุณต่อประชาชน” กวิตา นายทู จาก APWLD กล่าว

ในเวลาเดียวกัน จากข้อมูลขององค์กร Land Watch Thai ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลทหารได้จัดสรรพื้นที่ป่าสงวน 6,243 ไร่ ให้กับบริษัทขนาดใหญ่ รวมทั้งบริษัทปูนซีเมนต์ไทย เพื่อจัดทำโครงการเหมืองแร่ถ่านหิน และเพื่อทำเป็นพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษในจังหวัดตาก “เป็นเรื่องที่ขัดแย้งกัน ในเมื่อเกษตรกรหญิงต้องถูกลงโทษอาญาและต้องจ่ายค่าปรับมหาศาลเพื่อเป็น “ค่าเสียหายทางสิ่งแวดล้อม” อันเป็นผลมาจากการทำเกษตรรายย่อย แต่บริษัทเหมืองแร่ขนาดใหญ่กลับสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากพื้นที่ป่าของรัฐบาลได้อย่างเสรี ก่อให้เกิดมลพิษด้านสิ่งแวดล้อมที่เลวร้ายยิ่งขึ้น” สุลักษณ์ หลำอุบล จาก APWLD กล่าว

ประชาคมสิทธิมนุษยชนระดับโลก เรียกร้องอย่างเร่งด่วนให้รัฐบาลไทย แสดงเจตจำนงที่จะคุ้มครองประชาชนคนไทย และยอมรับบทบาทที่สำคัญของผู้หญิงนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและที่ดินในการต่อสู้เรื่องสิทธิชุมชน

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้องได้

กรรมหรือความไม่เป็นธรรมที่ทำให้ “กบ” หญิงนักสิทธิที่ดินชัยภูมิถูกตัดสินจำคุก

“คำสั่งจากเบื้องบน” ทวงคืนผืนป่าชาวไร่มันสำปะหลังชัยภูมิ 15 ราย