“สวนนิเวศเกษตรศิลป์” พื้นที่สร้างสรรค์เยาวชนสุรินทร์

โดย สุทัศน์ นุชประโคน 

อ.ลำดวน จ.สุรินทร์ – ผู้ใหญ่พัฒนาเด็กในชุมชนด้วยกิจกรรมศิลปะ-ดนตรี-วิถีชีวิตในช่วงวันหยุด ต่อยอดด้วยการสร้างรายได้จากการขายผักและผ้ามัดย้อม ด้านเด็กชื่นชอบที่ได้ขายของและเจอเพื่อนใหม่ๆ

เช้าวันเสาร์ที่ 4 สิงหาคม 2561 กลุ่มเด็กและเยาวชน 5 คนจากบ้านโชกใต้และบ้านมะลูจรุงหนองปรีง ต.อู่โลก อ.ลำดวน จ.สุรินทร์ รวมกลุ่มทำกิจกรรมวาดภาพระบายสีเล่าเรื่องราวสื่อถึงอาชีพที่ใฝ่ฝัน ไม่ว่าจะเป็นครู เป็นหมอ เป็นนักดนตรี เป็นนักวาดรูป เป็นดารา เป็นตำรวจ เป็นทหาร และนำเสนอให้เพื่อนๆ ในกลุ่มได้รับฟัง

สัญญา ทิพบำรุง ผู้ก่อตั้งสวนนิเวศเกษตรศิลป์ มีเจตนารมณ์อยากพัฒนาเด็กในชุมชนบ้านเกิดของตัวเองให้กลับมาใช้ชีวิตอยู่ดูแลพ่อแม่โดยใช้พื้นที่ดินของตนสร้างศูนย์การเรียนรู้และบ้านพักมาตั้งแต่ปี 2555 มีสวนแปลงเกษตรปลูกผัก การทำบ้านดิน เรียนรู้การปฏิบัติจริง อยู่อย่างสอดคล้องกับระบบนิเวศวิถีชีวิตและวัฒนธรรมตนเอง บนฐานความรู้ของชุมชน มีความหลากหลายไปตามระบบนิเวศ วิถีชีวิตและวัฒนธรรม

สัญญา ทิพบำรุง กำลังพานำเด็กๆ ทำกิจกรรมวาดภาพสื่อเรื่องราวความฝันที่อยากเป็น

สัญญากล่าวว่า ตนได้ออกแบบกิจกรรมให้เหมาะกับผู้เรียนรู้หลากหลายวัยซึ่งมีตั้งแต่ชั้น ป.1 ถึง ระดับมหาวิทยาลัย รวม 20 คน เช่น การวาดภาพระบายสี การทำผ้ามัดย้อม การทำบ้านดิน การทำสมุดทำมือ และเรื่องสมุนไพรใกล้ตัว ส่วนหนึ่งสามารถนำไปขายสร้างรายได้ไว้มาสนับสนุนกิจกรรม เช่น การทำผ้ามัดย้อมขายในตัวเมืองที่ตลาดน้ำราชมงคลสุรินทร์ อาทิตย์ละ 1 ครั้ง และขายผักที่ตลาดสีเขียวหน้าหมู่บ้าน โดยเด็กและเยาวชนจะสลับกันไปช่วยขายในแต่ละอาทิตย์

เด็กหญิงจิตรา จันทร์แดง เรียนอยู่ชั้น ป.4 โรงเรียนบ้านโชกใต้ ได้รับการชักชวนจาก สัญญา ทิพบำรุง หรือ “ป้าหยา” ให้มาร่วมกิจกรรม เด็กหญิงจิตราบอกว่าดีใจที่ได้มาร่วมกิจกรรม ชอบการวาดรูป ได้ทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนๆ และได้ขายผ้ามัดย้อมช่วยป้าหยาในตัวเมืองสุรินทร์

ประวัติ ตุ้มทอง บิดาของสัญญาเล่าว่า เดิมตรงนี้เป็นทุ่งนาของตนเอง ลูกมาขอว่าอยากทำบ้านเป็นที่พักและเป็นอาคารเรียนรู้ไว้สำหรับพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ จึงรวบรวมไม้เก่าและช่วยกันสร้าง ตนยังได้บริจาคพื้นที่ตนเองสร้างศาลาเอนกประสงค์ให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ดำเนินกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งกิจกรรมนิเวศเกษตรศิลป์ ผู้ปกครองในชุมชนเห็นว่ากิจกรรมเป็นประโยชน์ต่อเด็กและเยาวชนจึงพาลูกหลานมาร่วมกิจกรรม โดยบางวันก็ทำกับข้าวมากินร่วมกันเมื่อลูกหลาน

นอกจากกิจกรรมการวาดภาพแล้ว มีการจัดตั้งวงดนตรีให้เด็กๆ และเยาวชนเป็นผู้เล่น โดยมีพรหมพิริยะ บุตรงาม ครูสาขาดนตรี โรงเรียนมะลูจรุงหนองปรีง ต.อู่โลก อ.ลำดวน จ.สุรินทร์ เป็นผู้ฝึกสอน มีสมาชิกวงดนตรี 10 คน โดยใช้ชื่อวงว่าวงกอหญ้า ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนกล้าแสดงออกและมีเวทีทำในสิ่งที่ตนเองชอบ

ตรงนี้แปะวิดีโอ วงกอหญ้า https://www.facebook.com/953852861380248/videos/1718772151554978/

รูปแบบการจัดกิจกรรมที่กล่าวมานั้น ใช้เวลาวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ มาทำกิจกรรมร่วมกัน ผู้ปกครองต่างสนับสนุนให้เด็กมาเข้าร่วมกิจกรรม และใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

เด็กชายทิวากร จันทร์แดง  อายุ 12 ปี อยู่ชั้น ป.6 โรงเรียนบ้านโชกใต้ กล่าวว่าตนสนุก และชอบที่ได้มาช่วยจัดของ ขายของ ดีใจที่ได้เจอเพื่อนใหม่  

สัญญาเล่าเรื่องราวปิดท้ายอย่างน่าสนใจว่า ความสุขที่ได้ทำคือเห็นเด็กและเยาวชนสนุกสนาน มีรอยยิ้ม การพัฒนาที่เริ่มจากจุดเล็กๆ แล้วค่อยๆ ส่งต่อจากรุ่นสูรุ่น เล่าเรื่องราววิถีสวนนิเวศเกษตรศิลป์ สร้างสรรค์ปันสุขร่วมกัน เป็นพลังเล็กๆ จากพื้นที่หนึ่งในจังหวัดสุรินทร์

สินค้าผ้ามัดย้อมฝีมือเยาวชน ขายที่ตลาดน้ำราชมงคลสุรินทร์ทุกวันอาทิตย์

สุทัศน์ นุชประโคน เป็นผู้เข้าอบรมโครงการอบรมนักข่าวอีสานของเดอะอีสานเรคคอร์ด ประจำปี 2561