เดอะ อีสาน เรคคอร์ด

กระแสความเคลื่อนไหวของงานศิลปะแขนงหนึ่งที่เรียกว่า สตรีทอาร์ท ซึ่งอาจจะยังไม่เป็นที่คุ้นเคยกันนักตอนนี้ งานศิลปะแขนงนี้ได้เกิดขึ้นในใจกลางเมืองขอนแก่นแล้ว โดยกลุ่มนักศึกษาที่พึ่งจบจากมหาวิทยาลัยและเคยเล่นกีฬาอย่าง สเก็ตบอร์ดได้สร้างความประหลาดใจให้กับชาวขอนแก่นด้วยงานศิลปะที่แปลกตา ซึ่งพวกเขาได้วาดรูปลงบนกำแพงและพนังของตึกมากมายในขอนแก่น พวกเขาเรียกตัวเองว่า ดู๊ด แฟคทอร์รี่

กระแสของศิลปะร่วมสมัยอย่างสตรีทอาร์ทนั้น ยังไม่เป็นที่แพร่หลายมากนักในภาคอีสาน แต่กลุ่มศิลปินเหล่านี้ได้ทำให้ศิลปะชนิดนี้มีความน่าสนใจมากขึ้นและ จุดมุ่งหมายของพวกเขาคือการสร้างความเคลื่อนไหวด้านศิลปะให้กับภูมิภาคนี้ เดอะอีสานเรคคอร์ดได้มีโอกาสนั่งสนทนาและสัมภาษณ์กับสามศิลปินจากดู๊ด แฟคทอร์รี่ – ฟลอยด์, เบเบี้เอดตี้ทรี และวิงค์ (ชื่อเรียกขานในวงการศิลปะ) ซึ่งพวกเขาได้เล่าเกี่ยวกับงานและประสบการณ์การวาดภาพของพวกเขาทั้งในเขตตัวเมืองและพื้นที่ชนบท

ท่านสามารถชมผลงานและอ่านบทสัมภาษณ์ได้ด้านล่าง

Prev|Next

งานของวิงค์นั้น ส่วนใหญ่จะอยู่ในกรอบความคิดของการบริโภคนิยม การบริโภคที่มากเกินไป งานของเขาจึงสื่อถึงความอ้วน ความเกียจคร้านซึ่งทำให้ผู้ที่ชมผลงานเกิดความรู้สึกอึดอัดและตั้งคำถามเกี่ยวกับการบริโภคที่เกินความพอดี

ภาพนี้เป็นผลงานของวิงค์เช่นกัน

ฟลอยด์มักจะวาดรูปเกี่ยวกับนิ้วมือที่หลุดออกจากร่างกาย ซึ่งเป็นเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพุทธตำนานเกี่ยวกับองคุลิมาล องคุลิมาลฆ่าคนมากมายเพื่อให้สำเร็จวิชาก่อนที่จะได้รับการสั่งสอนจากพระพุทธเจ้า

ภาพนี้เป็นผลงานของฟลอยด์เช่นกัน

เบบี้เอดตี้ทรีจะเน้นไปในเรื่องของรูปที่สื่อถึงการโกหกหลอกลวง ผลงานของเขาชิ้นนี้ถูกวาดโดยมีแกะจากนิทานเรื่อง “เด็กเลี้ยงแกะ” เป็นจุดเด่น เพื่อสื่อให้ผู้ชมได้เห็นว่าการโกหกนั้นมีอยู่ทุกๆ ที่ ซึ่งเราอาจจะไม่รู้)

ภาพนี้เป็นผลงานของเบบี้เอดตี้ทรีเช่นกัน

ภาพนี้เป็นผลงานของเบบี้เอดตี้ทรีเช่นกัน

อีสาน เรคคอร์ด – ทำไมต้องเป็นสตรีทอาร์ท?

เบบี้เอดตี้ทรี – โดยส่วนตัวได้รู้จักกับวิงค์และฟลอย ซึ่งเคยเล่นกีฬาเอ็กตรีม อย่างบีเอ็มเอ็ก สเก็ตบอร์ดด้วยกัน และเมื่อได้มาคลุกคลีกับรุ่นน้องที่เล่นกีฬาเหล่านี้ ซึ่งอยู่ในวัฒนะธรรมสตรีทอาร์ทอยู่แล้ว เข้าใจว่าอย่างนั้น ก็เลยศึกษาเพิ่มเติมและพบว่าจริงๆ แล้ว สตรีทอาร์ทก็เป็นศิลปะสมัยใหม่แขนงหนึ่ง ซึ่งมีความเป็นเพอฟอร์มมานซ์ (performance) และเข้าถึงคนได้ง่าย อย่างเราทำงานบนเฟรม ซึ่งทำที่บ้าน คนจะเข้าถึงงานเราได้ ก็ต่อเมื่อเราจัดนิทรรศการ แต่สตรีทอาร์ทคนดูจะเห็นตอนที่เราทำงาน เขาจะถามถึงแนวคิดการทำงาน ซึ่งมันมีความสดและรู้สึกว่ามันสนุก

วิงค์ – ก่อนจะจบการศึกษา(คณะศิลปะกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น) ได้รู้ว่ามีการทำงานแบบนี้ด้วยซึ่งก็คือ สตรีทอาร์ท หลังจากที่ผมเรียนจบ ผมก็เห็นช่องว่างระหว่างศิลปะกับคน ซึ่งมีช่องว่างตรงนี้อยู่ ก็เลยคิดว่าจะทำอย่างไรให้ศิลปะเข้าถึงคนได้มากขึ้น เพราะว่าขอนแก่นยังไม่มีการเคลื่อนไหวอะไร ความเคลื่อนไหวของศิลปะมีน้อยมาก ผมเลยหยิบเอาการแสดงออกทางศิลปะแบบนี้มานำเสนอ ผมเริ่มสนใจสตรีทอาร์ทหลังจากจบการศึกษา ประมาณสองปีแล้วครับ จริงๆ แล้วผมก็เล่นสเก็ตบอร์ดด้วย
ฟลอยด์ – ผมเห็นสตรีทอาร์ทมาตั้งแต่เด็ก แล้วรู้สึกว่าชอบ สนใจแต่ก็ไม่รู้จะสนใจยังไง หลังจากได้ไปเล่นบีเอ็มเอ็กและอยู่ในวงการนี้มานานได้เรียนศิลปะ เมื่อเรียนศิลปะมา ก็เหมือนที่วิงค์บอก สังคมศิลปะที่นี่มันงี่เง่ามาก แก่ด้วย มีแต่คนแก่ที่ทำ วัยรุ่นก็เป็นเด็กแนวไป เชยไป ก็เลยได้นั่งคุยว่า จะทำอย่างไรให้แรงปะทะมันเยอะๆ ให้สตรีทอาร์ทเป็นที่รู้จัก ให้มันงง เราจึงเอาสตรีทอาร์ทมาใช้ดีกว่า และเราชอบด้วยเราคิดว่าทำแล้วมันเท่ด้วย

เบบี้เอดตี้ทรี – การวาดรูปหรือการวาดภาพในกระดาษ หากเปรียบเทียบกับดนตรี การทำงานบนเฟรมเหมือนกับการฟังซีดี แต่การออกมาทำสตรีทอาร์ทมันเหมือนกับการเล่นคอนเสริต มันมีชีวิต คือเราพูดอะไร เล่นอะไรตอนที่เล่นคอนเสริต มักจะมีพลังมากกว่าฟังจากซีดี

อีสานเรคคอร์ด – ผลตอบรับของงานจากคนที่อาศัยอยู่ในตัวเมืองขอนแก่นเป็นอย่างไรบ้าง? 

เบบี้เอดตี้ทรี – มีการขออนุญาตทุกครั้ง และให้ดูแบบสเก็ตด้วย ซึ่งเหตุผลที่ลุกขึ้นมาทำสตรีทอาร์ทก็คือ ประเทศไทยนั้นต่างกับที่ยุโรป หรืออเมกาอยู่มาก คือที่นั้นศิลปินไม่ต้องขออนุญาต เพราะคนที่นั้นไม่กลัวศิลปะ ศิลปะไม่ใช่เรื่องหน้ากลัว แต่ที่นี่จะต้องมีการขออนุญาต ซึ่งเขากลัวแม้กระทั้งศิลปะ คือเข้าถึงศิลปะไม่ได้มาก

วิงค์ – เคยไปเพ้นท์งานที่บ้านของคนจีน รูปนั้นครึ่งหนึ่งจะเป็นหัวกะโหลก อีกครึ่งหนึ่งเป็นหน้าตาน่ารัก เป็นกะโหลกบวมๆ แต่ต้องลบออก เพราะคนจีนเขาถือ ถือมาก คนจีนจะไม่ชอบอะไรที่เป็นหัวกะโหลก เหมือนวัฒนธรรมพังค์ในจีนจะไม่เป็นที่ยอมรับเพราะว่ามีรูปหัวกะโหลก จึงต้องลบออกทำใหม่หมดเลย ผมเข้าใจในส่วนนี้ แต่บางทีก็มันส์มือ (หัวเราะ) โอเคผมรับผิดชอบตรงนี้ เพราะเขาเป็นเจ้าของบ้าน จากหน้ากลัวก็ทำให้ภาพน่ารักมากขึ้น  แต่ยังคงคอนเซปเอาไว้ เพราะเราต้องแชร์งานกับข้างนอกด้วย คุณยอมรับได้เท่านี้ ผมก็จะทำเพียงเท่านี้ คือมันเป็นการเชื่อมต่อและทำให้รู้ตัว ว่าตรงนี้อาจจะน่ากลัวเกินไป สังคมอาจจะรับไม่ได้ ซึ่งมันเป็นคำตอบ

ฟลอยด์ – แต่บางทีก็ไม่ได้ขออนุญาต ไปทำเลย แอบทำ เพื่อความตื่นเต้นบ้าง ซึ่งทำให้เราได้ตื่นเต้นด้วย…การปะทะเป็นนโยบายหลักของการทำงานสตรีทอาร์ทอยู่แล้ว เช่น แบงสกี้ ที่เอางานตัวเองเข้าไปติดในพิพิธภัณฑ์ คนดูก็จะงง และจะตั้งคำถาม

อีสานเรคคอร์ด – เราทราบว่าดู๊ด แฟคทอร์รี่ได้ไปทำงานศิลปะสตรีทอาร์ทในชนบทด้วย การตอบรับของคนที่นั้นเป็นอย่างไรบ้าง?

 ฟลอยด์ – สำหรับผม การวาดภาพในชนบทดีกว่าวาดในเมือง แบบว่าในชนบทจะอินโนเซน ไม่มีคำถามจุกจิก เช่นว่า ใครมาจ้างวาด แต่เขาจะรู้สึกดีว่างานมันสวย มาวาดบ่อยๆ นะ แต่ถ้าเป็นในเมืองจะมีคำถามเยอะมาก ดูเหมือนจะต้องมีเหตุผล ทำไปทำไม ได้เงินไหม ขอเทศบาลรึป่าว

เบบี้เอดตี้ทรี – เคยไปวาดที่โรงเรียนบ้านไก่นา เด็กๆ เขาชอบนะที่มีอะไรอย่างนี้ เขาไม่รู้ว่าการเพ้นท์ผนังเป็นศิลปะแขนงหนึ่ง  เขาเข้าใจว่างานศิลปะคือการวาดรูปในกระดาษแล้วส่งครู

ฟลอยด์– คนชนบทจะมองงานศิลปะด้วยความรู้สึกมากกว่า คือจะไม่ถามหาเหตุผลมากมาย ซึ่งการมองศิลปะแบบนี้มันเป็นสิ่งที่ถูกต้อง มันยังใสๆ เขายังเห็นความงามแม้จะเข้าไม่ถึงก็ตาม

อีสานเรคคอร์ด – ทำไมถึงคิดว่าคนเมือง รู้สึกกลัวกับงานศิลปะร่วมสมัย? 

เบบี้เอดตี้ทรี – อาจจะเป็นข้อจำกัดในการรับรู้ทางวัฒนธรรมด้วย คือการเคลื่อนไหวของวัฒนธรรมมันมาถึงช้า ตอนที่ผมเรียนที่คณะยังไม่มีห้องสมุดเลย ทั้งๆ ที่มันเป็นปี ๒๐๐๐แล้ว

ฟลอยด์ – สมัยก่อนยังไม่มีร้านหนังสือ หนังสือในห้องสมุดก็โบราณเหลือเกิน และไม่มีการเคลื่อนไหวในการนำหนังสือใหม่ๆ เข้ามา พอมีร้านหนังสือก็เหมือนกับการเปิดโลก แต่น้องๆ ที่คณะ ก็ยังดูหนังสือเก่าๆ อยู่ งานก็เลยออกมาเป็นเก่าๆ

วิงค์ – ความกลัวที่เกิดขึ้นอาจจะเกิดจากตัวงาน หรือสิ่งที่เกิดขึ้นมากับงาน ซึ่งมันมีความกลัวอยู่สองอย่าง เขาจะกลัวสิ่งที่เกิดขึ้นมากับงาน

อีสานเรคคอร์ด – งานที่ทำนี้ช่วยในการสร้างหรือสงเสริมเอกลักษณ์ความเป็นอีสานอย่างไร?

ฟลอยด์- ขอนแก่นไม่มีเอกลักษณ์ เราหยิบของเขามาใช้ทุกอย่าง อย่างเชียงใหม่นี่ก็ชัดเจนเลยเรื่องศิลปะ กิจกรรมเกี่ยวกับศิลปะจะเยอะมาก คนจะเข้าถึงง่าย แต่ขอนแก่นเอามาแบบดาดๆ ไม่เข้าใจลึกซึ้ง เลยกลายเป็นการขายของซะ แล้วคนอย่างพวกเราจะอยู่อย่างไร ก็เราไม่อยากขายของ เขาเอาเรื่องของธุรกิจมา แต่ไม่ได้เอาเรื่องของวัฒนธรรมจริงๆ มา เรายังไม่ได้เอาวัฒนธรรมของขอนแก่นออกไปโชว์จริงๆ ว่าขอนแก่นมีอะไร

เบบีเอดตี้ทรี – เราพยายามทำให้เกิดเอกลักษณ์ ทำจากจุดเล็กๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่ดี

สำหรับแผนที่ผลงานของกลุ่ม ดู๊ด แฟคทอร์รี่ สามารถ คลิ๊ก ชมได้ที่นี้ หรือท่านสามารถเข้าเยี่ยมชมผลงานและรูปภาพเพิ่มเติมของดู๊ด แฟคทอร์รี่ ได้ที่ เฟสบุ๊ค

เมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมานายประวิทย์ เคียงผล อธิบดีกรมจัดหางานได้แถลงถึงการอนุญาตให้ส่งแรงงานไทยกลับไปทำงานยังประเทศลิเบีย แรงงานไทยกว่า ๑๐,๐๐๐ คนที่ทำงานในโรงกลั่นน้ำมันและก่อสร้างต้องอพยพออกจากประเทศลิเบียซึ่งอยู่ตอนเหนือของทวีปแอฟริกาเมื่อเดือนมีนาคมปีที่แล้ว หลังจากการโค่นล้มอำนาจของประธานาธิบดี โมฮัมมา อัล กัดดาฟีย์ ในขณะที่แรงงานไทยหลายพันคนกำลังจะกลับเข้าไปทำงานในประเทศลิเบีย ก็ถึงเวลาที่เหมาะสมที่จะพิจาณาว่าโครงการจัดส่งแรงงานไปทำงานยังต่างประเทศของรัฐบาลนั้นได้มีการคุ้มครองผลประโยชน์ของแรงงานไทยเพียงพอหรือไม่มีความปลอดภัยจริงหรือสำหรับแรงงานไทยในการกลับไปทำงานยังประเทศลิเบีย และรัฐบาลควรจะปฏิบัติอย่างไรเพื่อปกป้องผลประโยชน์ทางการเงินของแรงงานเหล่านี้

รายได้ที่มาพร้อมกับการเสี่ยงชีวิต

กว่า ๓๕ ปีที่ผ่านมา รัฐบาลไทยได้ให้การส่งเสริมแรงงานไทยไปทำงานในต่างประเทศ และแรงงานส่วนใหญ่ก็มาจากภาคอีสานซึ่งเป็นภูมิภาคที่ยากจนที่สุดและมีการพัฒนาน้อยที่สุดของประเทศ ประเทศไทยได้แข่งขันกับอีกสิบกว่าประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ในการจัดหาตำแหน่งงานที่มีค่าจ้างสูงในตลาดงานในต่างประเทศ

เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ประเทศศรีลังกาได้อนุญาตให้แรงงานประเทศของตนกลับไปทำงานยังประเทศลิเบีย นายประวิทย์ เคียงผล อธิบดีกรมจัดหางาน จึงตอบสนองต่อกรณีนี้โดยการเร่งให้กระทรวงการต่างประเทศตรวจสอบยืนยันถึงความปลอดภัยในประเทศลิเบีย ก่อนที่แรงงานไทยจะถูกแรงงานาวศรีลังกาแย่งงานไป ในการแถลงการณเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา นายประวิทย์ไม่ได้กล่าวถึงการกลับไปทำงานในลิเบียของประเทศศรีลังกา แต่บอกเพียงว่าสถานทูตไทยในประเทศลิเบียแจ้งว่าประเทศลิเบียกลับเข้าสู่สถานการณ์ปกติแล้ว

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของกรมจัดหางานฯ ที่ต้องส่งเสริมให้แรงงานไปทำงานยังต่างประเทศอาจต้องแลกด้วยการผ่อนผันเรื่องการรับรองความปลอดภัยของประเทศปลายทาง นโยบายใหม่ของกระทรวงแรงงานได้กำหนดให้กรมจัดหางานฯ เพิ่มจำนวนแรงงานไทยไปทำงานในต่างประเทศเป็นร้อยละ ๑๐ ในปี ๒๕๕๕ โดยตั้งเป้าจำนวนทั้งหมดไว้ที่ ๖๐๐,๐๐๐คน แต่เป้าหมายนี้อาจจะไม่สามารถทำได้หากต้องสูญเสียตลาดงานในประเทศลิเบีย ก่อนเกิดเหตุการณ์ขึ้นเมื่อต้นปีที่แล้ว ประเทศลิเบียเป็นประเทศที่มีแรงงานไทยทำงานอยู่มากเป็นลำดับที่ ๖ จาก ๕๐ กว่าประเทศที่มีแรงงานไทยทำงานอยู่

มีรายงานจากองค์การนิรโทษกรรมสากลเมื่อไม่นานมานี้ซึ่งชี้ให้เห็นว่า ประเทศลิเบียเป็นประเทศที่ประสบปัญหา และไร้กฎหมายซึ่งแตกต่างจากการประเมินสถานการณ์ของสถานทูตไทยในประเทศลิเบีย ซึ่งประเมินไว้ว่าประเทศลิเบียกลับเข้าสู่ภาวะปกติ รายละเอียดจากรายงานขององค์การนิรโทษกรรมสากลกล่าวว่ายังมีกองกำลังติดอาวุธนับร้อยที่ทางการไม่สามารถควบคุมได้ และการกระทำของคนกลุ่มดังกล่าวได้คุกคามต่อความมั่นคงของประเทศลิเบีย ยิ่งไปกว่านั้นรายงานดังกล่าวยังระบุถึงความถี่ของการเกิดการปะทะของกองกำลังติดอาวุธ ซึ่งเป็นผลทำให้ประชาชนผู้บริสุทธิ์บาดเจ็บและเสียชีวิต

ไม่ใช่เพียงแค่รายงานขององค์การนิรโทษกรรมที่ชวนให้สงสัยต่อสถานการณ์ความมั่นคงในประเทศลิเบีย ข้อบังคับใหม่ที่ใช้กับตัวแทนจัดหางานคนไทยให้กับนายจ้างชาวลิเบียนั้นชี้ให้เห็นว่าแรงงานไทยอาจจะได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต ปัจจุบัน การส่งแรงงานไปยังลิเบีย บริษัทจัดหางานต้องทำประกันชีวิตให้กับแรงงาน นอกจากนี้ ตัวแทนจัดหางานต้องส่งแผนอพยพและใบรับรองว่าพวกเขาจะรับผิดชอบค่าใช้จ่ายสำหรับการอพยพที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

กฎข้อบังคับใหม่ที่ออกในปีนี้ทำให้แน่ใจว่ารัฐบาลไทยไม่ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการอพยพในรอบที่สองเหมือนกับในปี ๒๕๕๔ แม้กฎข้อบังคับใหม่นั้นจะสามารถลดภาระความเสี่ยงทางการเงินของรัฐบาลไทยในการส่งแรงงานไปทำงานในประเทศลิเบีย แต่ข้อบังคับเหล่านี้ก็ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงด้านการเงินของตัวแรงงานไทยเองลดลงแต่อย่างใด และความเสี่ยงดังกล่าวก็เห็นได้ชัดเจนเมื่อมีการส่งแรงงานไทยกลับอย่างกะทันหันในปีที่แล้ว

ค่าใช้จ่ายของการส่งแรงงานไปทำงานยังต่างประเทศ

เป็นเรื่องที่ไม่ค่อยจะดีนัก ที่บริษัทจัดหางานมักเรียกเก็บเงินใต้โต๊ะจากแรงงานซึ่งสูงกว่าที่รัฐกำหนด นายแดง ผิวขำ ชาวอุดรธานีที่ทำงานในประเทศลิเบียมามากกว่าสิบห้าปี กล่าวว่าในการไปทำงานยังลิเบียครั้งแรกนั้นบริษัทจัดหางานจะเรียกเก็บค่านายหน้าประมาณ ๙๐,๐๐๐ บาทและแรงงานส่วนใหญ่ต้องไปกู้เงินที่มีดอกเบี้ยสูงมาจ่าย นายแดงคาดว่าแรงงานส่วนใหญ่ต้องใช้เวลาประมาณปีครึ่งถึงสองปีกว่าถึงจะคุ้มทุน ซึ่งแรงงานเหล่านี้ได้เงินเดือนขณะที่ทำงานในประเทศลิเบียเพียง ๑๐,๐๐๐ บาทเท่านั้น

เมื่อแรงงานต้องถูกส่งกลับก่อนกำหนด บ่อยครั้งที่พวกเขาก็จะกลับประเทศไทยด้วยหนี้สินท่วมตัว ซึ่งเป็นเรื่องยากมากสำหรับการทำงานในประเทศเพื่อใช้หนี้ดังกล่าว จากรายงานของกระทรวงการต่างประเทศ มีเพียงแรงงาน ๔๐ รายจาก ๑๐,๐๐๐ รายของแรงงานที่ทำงานในลิเบียเลือกที่จะไม่กลับประเทศไทยขณะที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นในลิเบียเมื่อปีที่แล้ว อย่างไรก็ตาม นายแดงกล่าวว่า สำหรับแรงงานส่วนใหญ่ที่ทำงานในประเทศลิเบียในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้วกลับมาประเทศไทยและไม่มีเงินจ่ายหนี้เป็นเรื่องที่น่ากลัวมากกว่าการอยู่ในสถานการณ์ความรุนแรงของประเทศลิเบีย “ถ้าอยู่ก็ตาย กลับบ้านก็ตาย เพราะหนี้สินและหาเงินใช้หนี้ไม่ได้” นายแดงกล่าว

ปัญหาอย่างที่สองจากการอพยพแรงงานเมื่อปีที่แล้วคือแรงงานหลายคนที่กลับมายังประเทศไทยไม่ได้รับเงินเดือน เป็นเรื่องปกติสำหรับแรงงานที่ทำงานในประเทศลิเบีย จะได้รับเงินเดือนทุกๆ สามเดือน จำนวนเงินที่ติดค้างต่อแรงงานไทยนั้นเป็นจำนวนเงินไม่ใช่น้อย และจากสถิติของกรมจัดหางานฯ แสดงให้เห็นว่าแรงงานกว่าหนึ่งในสี่ของแรงงานยังไม่ได้รับเงินจากนายจ้างชาวลิเบีย

แรงงานที่ถูกส่งกลับโดยเฉพาะคนที่มียังมีหนี้สินกับบริษัทจัดหางานอยู่ ก็อยากเร่งกลับไปทำงานยังประเทศลิเบีย ปัจจุบันกรมการจัดหางานฯ ได้อนุญาตให้แรงงานกลับไปยังประเทศลิเบียที่มีความรุนแรงเกิดขึ้นอยู่ กรมจัดหางานฯ ได้เตรียมมาตรการเพื่อลดความเสี่ยงทางการเงินขององค์กรแล้วหากเกิดเหตุการณ์ขึ้นอีก ซึ่งทางกรมจัดหางานฯ ควรจะปฏิบัติอย่างเช่นเดียวกันต่อแรงงาน และควรออกกฎข้อบังคับให้บริษัทจัดหางานคืนเงินเกือบทั้งหมดให้แก่แรงงานหากมีการถูกส่งกลับประเทศไทยก่อนกำหนดในกรณีที่การส่งกลับไม่ใช่ความผิดของแรงงาน นอกจากนี้ ทางกรมจัดหางานฯ ควรเร่งรัดติดตามการจ่ายเงินเดือนให้กับแรงงาน และควรจะออกข้อบังคับให้นายจ้างชาวลิเบียจ่ายเงินให้กับแรงงานทุกๆ สองสัปดาห์ หรือจ่ายเดือนต่อเดือน ท้ายที่สุดนี่ อาจจะเป็นเวลาที่รัฐบาลไทยควรทบทวนอีกครั้งว่าโครงการส่งแรงงานไปทำงานยังต่างประเทศมีผลดีต่อประชาชนในประเทศตนอย่างแท้จริงหรือไม่ ในเมื่ออัตราการว่างงานภายในประเทศมีเพียงไม่ถึงร้อยละหนึ่ง ทำไมรัฐบาลต้องกลัวที่จะสูญเสียรายได้จากการจ้างงานในประเทศที่มีสงคราม และกรมจัดหางานฯ ควรพยายามสร้างงานในประเทศให้มีค่าตอบแทนที่คุ้มค่าสูงกว่าการไปทำงานยังต่างประเทศ

YouTube

มหาสารคาม – ในปี พ.ศ. ๒๕๓๙ เจ้าหน้าที่รัฐจากสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (สปก.) ได้เสนอการทำเกษตรแบบทางเลือกนอกจากการทำเกษตรเคมี และด้วยอุดมการณ์ที่มีประกอบกับทุนสนับสนุนจากประเทศญี่ปุ่น พวกเขาได้ริเริ่มโครงการฝึกอบรมและสร้างกลุ่มเครือข่ายเล็กๆ ของเกษตรกรอินทรีย์ขึ้น จากผลการทำงานดังกล่าวชาวนากว่า ๙๐๐ คนในชุมชนของ ๔ จังหวัดภาคอีสานสามารถทำการเกษตรที่หลากหลาย ปราศจากการใช้สารเคมี เกิดองค์ความรู้ และจำหน่ายสินค้าอินทรีย์ในชุมชน

ในช่วงไม่กี่สิบปี ที่ผ่านมา ประเทศไทยมีนโยบายของรัฐบาลมากมายที่ใช้ในการกระตุ้นให้เกษตรกรปลูกพืช เศรษฐกิจ เช่น ข้าว มันสำปะหลัง ยางพารา และอ้อย ปัจจุบันประเทศไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าว และยางพาราเป็นลำดับต้นๆ ของโลก ซึ่งเป็นการกระตุ้นภาคเกษตรกรรมที่ประสบผลสำเร็จ และสามารถลดระดับความยากจนของประเทศลงได้อย่างมาก แต่จากการปลูกพืชเศรษฐกิจที่มากขึ้นนั้นก็นำมาซึ่งการพึ่งพาปุ๋ยเคมีและสาร กำจัดศัตรูพืช การทำเกษตรเคมีเกิดขึ้นในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง และทำให้ดินที่เคยอุดมสมบูรณ์นั้นค่อยๆ หายไป

จำนวนสารเคมีที่ใช้ใน การทำการเกษตรของประเทศไทยที่พบในพืชเศรษฐกิจจำนวนมากเมื่อปีที่แล้วมี ปริมาณสูงมาก ซึ่งทำให้นานาชาติให้ความสนใจต่อพฤติกรรมการทำการเกษตรของเกษตรกรไทย เมื่อปีที่แล้ว สหภาพยุโรปขู่ห้ามนำเข้าผักหลายชนิดจากประเทศไทย โดยอ้างว่าพบสารเคมีปนเปื้อนในระดับที่อันตราย ช่วงสิบปีที่ผ่านมาประเทศไทยมีการนำเข้าสารเคมีมากถึง ๓ เท่าจากอดีต ซึ่งหลายฝ่ายแสดงความกังวลว่าถ้ากระบวนการการตรวจสอบควบคุมในเรื่องนี้ เกษตรกรจะใช้สารเคมีจำนวนมากเพื่อเพิ่มผลผลิตซึ่งจะทำให้มีรายได้มากขึ้น อีกทั้งความกังวลเรื่องของสุขภาพของผู้บริโภคและปัญหาสิ่งแวดล้อมใน ประเทศไทยก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม การหันกลับมาทำเกษตรอินทรีย์ในประเทศไทยนั้นยังเป็นเรื่องยาก ตัวอย่างเช่น ผลผลิตส่งออกในภาคธุรกิจการเกษตรนั้นสามารถขายได้ในราคาสูง และเกษตรกรก็หลงเชื่อว่าจะมีรายได้เป็นกอบเป็นกำอย่างง่ายดาย นอกจากนี่ รัฐบาลยังมีมาตรการปกป้องเกษตรกรที่ปลูกพืชเศรษฐกิจมากกว่าเกษตรกรที่ปลูก พืชหลากหลายในแปลงนา ข้อมูลจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร(ธ.ก.ส.) แสดงให้เห็นว่า  ทุกรัฐบาลที่เข้ามาบริหารประเทศตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. ๒๕๓๘ ได้มีนโยบายรับประกันและประกันราคาผลผลิตสำหรับพืชเศรษฐกิจ ในทางตรงกันข้าม เกษตรกรที่ทำเกษตรกรที่ปลูกพืชหลากหลายในแปลงนากลับถูกปล่อยให้เผชิญกับความ เสี่ยงจากภัยธรรมชาติต่างๆ ด้วยตนเอง

ด้วยความกังวลดังกล่าว สำหนักงานปฏิรูปที่ดินฯ (สปก.) จึงได้มีการติดต่อกับชาวนาในจังหวัดสกลนคร มุกดาหาร มหาสารคาม และขอนแก่น หลายปีที่ผ่านมา สปก. ประสบผลสำเร็จในการให้ความรู้และสอนเกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์ให้กับ เกษตรกรที่เคยปลูกพืชเศรษฐกิจ ถึงแม้ว่าเงินทุนสนับสนุนจากรัฐบาลญี่ปุ่นได้หมดไปแล้ว แต่เกษตรกรเหล่านี้ก็ใกล้จะช่วยเหลือตนเองแบบยั่งยืนได้ พวกเขาแบ่งหน้าที่กันทำงานในสหกรณ์ หารือกันเพื่อกำหนดราคาที่เป็นมาตรฐานและเหมาะสม และขายสินค้าของพวกเขาในตลาดนัดสีเขียนในชุมชน พวกเขาพบว่าการทำเกษตรแบบหลากหลายก็เปรียบเสมือนกับการทำซุปเปอร์มาเกตของ ท้องถิ่น ความกังวลเรื่องหนี้สินและรายได้ก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่อีกต่อไป อย่างไรก็ตาม รัฐบาลุดปัจจุบันไม่มีทีท่าว่าจะขยายโครงการนี้ต่อในอนาคต

สำหรับ ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการดังกล่าว เดอะ อีสาน เรคคอร์ด ได้พบกับเกษตรกรที่หันกลับมาทำการเกษตรแบบอินทรีย์และทำงานร่วมกับสำนักงาน ปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร นายสาคร ทับทิมใส เกษตรกรอินทรีย์ในอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคามได้เล่าถึงเรื่องราวของเขาในวิดีโอข้างบนนี้

ขอนแก่น – เมื่อวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา สำนักงานสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มีรายงานตำหนิมหาวิทยาลัยขอนแก่น ต่อการปลดนายกิติบดี ใยพูล รักษาการคณบดีนิติศาสตร์ออกจากตำแหน่ง นายกิติบดีถูกปลดจากตำแหน่งเมื่อเดือนมิถุนายน ๒๕๕๔ จากนั้นเขาได้ยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน เพราะเชื่อว่าสำนักอธิการบดีใช้อำนาจโดยมิชอบด้วยเหตุผลทางการเมือง

เมื่อเดือนมิถุนายนปีที่แล้ว สำนักงานอธิการบดีได้ปลดรักษาการคณบดีคณะนิติศาสตร์ นายกิติบดีออกจากตำแหน่งด้วยข้อหาจากการเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับทำลายเอกสารทางราชการ นายกิติบดีและเจ้าหน้าที่ใต้บัญชายังถูกห้ามเข้าไปภายในเขตคณะนิติศาสตร์และถูกย้ายโอนไปยังคณะอื่น เพื่อเป็นการตอบโต้ นายกิติบดีได้ยื่นเรื่องไปที่คณะกรรมการสิทธิฯ เพื่อให้มีการตรวจสอบที่เหมาะสม นายกิติบดีได้ปฏิเสธเกี่ยวกับการเข้าไปพัวพันกับการทำลายเอกสารทางราชการและเขาเชื่อว่าการที่เขาถูกลงโทษนั้นเป็นเพราะเขาสนับสนุนกิจกรรมเพื่อสิทธิมนุษยชนและการเคลื่อนไหวทางสังคม

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีข้อสรุปว่า มหาวิทยาลัยขอนแก่นไม่มีเหตุผลเพียงพอในการโยกย้ายนายกิติบดีและเจ้าหน้าที่ใต้บังคับบัญา และจากรายงานของคณะกรรมการสิทธิฯ ยังได้เร่งให้ทางมหาวิทยาลัยทำให้เจ้าหน้าที่ทั้งหมดที่ถูกย้ายพ้นข้อกล่าวหา และพิจารณายายเจ้าหน้าที่เหล่านั้นกลับไปทำงานยังตำแหน่งเดิม

เนื้อหาบางส่วนในรายงานระบุว่า “ทางมหาวิทยาลัยควรทำหนังสือแสดงความเสียใจต่อข้อผิดพลาด บกพร่อง อันส่งผลกระทบต่อความเข้าใจผิดของประชาคมในมหาวิทยาลัยขอนแก่น และชี้แจงว่าบุคคลที่ถูกตัดโอนนั้น มิได้เป็นผู้กระทำความผิดใดๆ”

แต่มหาวิทยาลัยยังไม่มีท่าทีตอบสนองต่อเรื่องนี้แต่อย่างใด

นักเคลื่อนไหวและชาวบ้านกว่าร้อยคนที่ไม่พอใจต่อการเพิกเฉยของมหาวิทยาลัยได้รวมตัวกันเดินขบวนไปที่สำนักงานอธิการบดีเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เพื่อเรียกร้องให้อธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่นรับผิดชอบต่อความผิดของตน นายสุวิทย์ กุหลาบวงษ์ ซึ่งเป็นผู้จัดกิจกรรมในครั้งนี้ได้นำประชาชนเรียกร้องให้อธิการมหาวิทยาลัยขอนแก่นลาออกจากตำแหน่ง

“ตั้งแต่เราเห็นรายงานของคณะกรรมการสิทธิ์อย่างเป็นทางการ ว่าการย้ายนั้นเป็นการใช้อำนาจโดยมิชอบ ละเมิดสิทธิมนุษยชน อธิการจะความรับผิดชอบอย่างไร คุณต้องลาออก” นายสุวิทย์ให้สัมภาษณ์

นายกิติบดีเป็นผู้ร่วมในการก่อตั้งคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นเมื่อปี ๒๕๔๙  หลังจากนั้นเขาก็ได้ทุ่มเททำงานด้านสิทธิเสรีภาพของชุมชนในภาคอีสาน เขายังได้ก่อตั้งหลักสูตรเรียนฟรีสำหรับชาวบ้านที่ต้องการศึกษาเรียนรู้ระบบกฎหมาย และยังสนับสนุนให้นักศึกษาในคณะนิติศาสตร์ออกไปเป็นอาสาสมัครในชุมชนห่างไกลเพื่อต่อสู้กับเรื่องราวที่เกี่ยวกับกฎหมายอีกด้วย ตอนนี้นายกิติบดีกำลังต่อสู้เพื่อจะพิสูจน์ต่อสาธารณะว่ามหาวิทยาลัยขอนแก่นได้ละเมิดสิทธิเสรีภาพของเขา

นายกิติบดีให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ว่า “ผมเรียกร้องสิทธิ์โดยมีกฎหมายรองรับ ซึ่งตรงนี้ผมได้อาศัยสิทธิ์ อาศัยกฎหมายอาศัยรัฐธรรมนูญเป็นช่องทางในการแสวงหาความเป็นธรรม ต่อไปก็จะอยู่ที่มหาวิทยาลัยว่าจะรับผิดชอบต่อผลการตัดสินขององค์กรกลางตามรัฐธรรมนูญอย่างไร… ผมเชื่อว่ามหาวิทยาลัยยิ่งต้องแสดงความรับผิดชอบเพื่อจะเป็นตัวอย่างให้กับสังคม”

ขอนแก่น – เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา หน่วยงานสนับสนุนการปฏิบัติงานนอกประเทศแห่งสหภาพยุโรป ได้ให้การสนับสนุนโครงการภาษาอีสาน ภายใต้โครงการอนุรักษ์และพื้นฟูวัฒนธรรมอีสาน ที่วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยสหภาพยุโรปได้สนับสนุนเงินทุนกว่าห้าแสนยูโรเพื่อจัดทำการรวบรวมภาษาอีสาน เพื่อใช้ในการเรียนรู้ในโรงเรียนเทศบาลต่างๆ และทำป้ายภาษาท้องถิ่น

โครงการนี้จะพัฒนาหลักสูตรภาษาอีสานซึ่งจะใช้ในโรงเรียนเทศบาล ๑๗ แห่ง บันทึกและรวบรวมเกี่ยวกับการฟ้อนรำและการแสดงต่างๆ ใช้ป้ายภาษาอีสานอย่างเป็นทางการในเมือง และริเริ่ม “วันอีสาน” ในแต่ละสัปดาห์ เพื่อส่งเสริมให้ข้าราชการและพนักงานของรัฐสวมใส่เสื้อผ้าท้องถิ่นของอีสาน ซึ่งนายกเทศมนตรีเทศบาลนครขอนแก่น เทศบาลเมืองพล ชุมแพ และบ้านไผ่จะทำงานร่วมกันตลอดสี่ปี ด้วยหวังว่าจะทำให้เกิดมุมมองต่อภาษาและวัฒนธรรมอีสานที่ดีขึ้น

นายสมบัติ ตรีวัฒน์สุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ได้กล่าวเปิดงาน(เป็นภาษาอีสาน) เกี่ยวกับความจำเป็นในการรักษาภาษาอีสานไว้ให้คนรุ่นหลัง และส่งเสริมให้คนอีสานไม่รู้สึกละอายที่จะใช้ภาษาอีสานว่า “คนอีสานนั้นอายที่จะพูดภาษาของตัวเอง ผมต้องการให้คนอีสานรู้ถึงคุณค่าของมัน”

สื่อหลักของประเทศทำให้คนอีสานไม่ต้องการใช้ภาษาอีสานในการพูดแบบทางการ จอห์น แดรปเปอร์ นักวิจัยด้านภาษาศาสตร์เชิงสังคมของมหาวิทยาลัยขอนแก่น และเจ้าหน้าที่รับผิดชอบโครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรมอีสาน อธิบายว่า ในละครโทรทัศน์ชาวอีสานมักจะได้รับบทให้เล่นเป็น “คนรับใช้ แรงงาน และลูกจ้าง และถูกเน้นให้ชัดเจนมากขึ้นผ่านสำเนียงการพูดของพวกเขา ซึ่งมักถูกทำให้เป็นเรื่องขำขัน”  และจากการศึกษาโดยการสำรวจความคิดเห็นของคนทั่วประเทศเกี่ยวกับคนที่พูดภาษาอีสานแสดงให้เห็นว่า “คนส่วนใหญ่จะมองว่า คนอีสานไม่มีการศึกษา และเป็นคนซื่อ แต่มีความซื่อสัตย์และขยันทำงาน”

นายแดรปเปอร์ (ซึ่งเขียนบทความให้กับ เดอะ อีสาน เรคคอร์ด) กล่าวว่าโครงการนี้ไม่เพียงแต่จะสร้างมุมมองเกี่ยวกับคนอีสานให้ดีขึ้นผ่านการยอมรับจากสาธารณะ แต่ยังจะช่วยปิดช่องว่างของคะแนนสอบระหว่างนักเรียนในภาคอีสานและภาคกลางได้ จากการวิจัยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่ใช้ภาษาแม่ในการเขียนอ่านตั้งแต่ตอนเด็กนั้น มักจะประสบผลสำเร็จมากขึ้นในการเรียนในโรงเรียน

อย่างไรก็ตาม การสอนภาษาอีสานยังคงเป็นเรื่องอ่อนไหวทางการเมือง ภาษาไทยกลางเป็นเพียงภาษาเดียวของประเทศไทยที่ใช้เป็นภาษาราชการ และรัฐบาลก็ได้ต่อสู้มายาวนานในการรักษาความสามัคคีภายใต้การใช้ภาษาเพียงภาษาเดียว และกีดกันการใช้ภาษาถิ่นในชั้นเรียน

คุณปรียา แววหงษ์ เจ้าหน้าที่โครงการของสหภาพยุโรปซึ่งได้เข้าร่วมพิธีเปิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา กล่าวว่า ถึงเวลาที่ควรเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาไทยที่เริ่มใช้เมื่อร้อยปีที่ผ่านมาแล้ว คุณปรียาอธิบายว่า “การใช้เพียงภาษาเดียวเป็นวิธีการเพื่อใช้ในการควบคุมไม่ใช่เพื่อผลทางด้านการศึกษาเท่านั้น แต่ยังเป็นการควบคุมประชาชนโดยการใช้ภาษาไทยกลางในโรงเรียน (ในช่วงการรวมประเทศ) ในขณะนั้นอาจจะเป็นสิ่งที่ถูกต้อง แต่ตอนนี้เราพบว่ามันไม่ใช่ควรเป็นแบบนั้นอีกต่อไปเราจำเป็นต้องฟื้นฟูวัฒนธรรมท้องถิ่น”

แม้ใครหลายคนอาจจะกลัวว่าการอนุญาตให้ใช้ภาษาถิ่นในโรงเรียนอาจจะเป็นอุปสรรคต่อการสร้าง “ความสามัคคีในชาติ” แต่โครงการที่มีลักษณะใกล้เคียงกับโรงการอนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรมอีสานได้ให้ผลลัพธ์ที่ต่างออกไป มูลนิธิเอเชีย ซึ่งเป็นองค์อิสระที่ให้ความสำคัญในการพัฒนาของภูมิภาคนี้ ได้ใช้วิธีการคล้ายๆ กันในจังหวัดชายแดนใต้มาเกือบห้าสิบปีแล้ว คิม แมคเคย์ ตัวแทนองค์กรประจำประเทศไทยกล่าวว่า “เมื่อเราทำการสำรวจความมุมมองของประชานทั่วไป ผู้คนจำนวนมากพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า พวกเขาไม่ต้องการแยกตัวเป็นอิสระ แต่พวกเขาต้องการความเข้าใจร่วมกันและความเคารพ โครงการภาษาของเรานั้นได้นำความต้องการนั้นมาทำในเชิงปฏิบัติ”

มิสเตอร์ แดรปเปอร์ เจ้าหน้าที่โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรมอีสาน มั่นใจว่าโครงการนี้จะยังคงได้รับการสนับสนุนของเจ้าหน้าที่ภาครัฐ อย่างผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น นายสมบัติ ตรีวัฒน์-สุวรรณ ด้วยการสนับสนุนให้คนอีสานสนใจในการเรียนรู้ภาษาแม่ มิสเตอร์แดรปเปอร์เปิดเผยว่า “การสนับสนุนนั้นจะต้องไล่ลงมาจากคนที่มีอำนาจสูงสุดมา แต่หลักการและวิธีการเสนอองค์ความรู้ที่มีอยู่ให้เป็นที่ยอมรับของประชาชนทั่วไปนั้นจะมาจากโครงการริเริ่มอย่างเป็นทางการในวันน ซึ่งจะทำให้เกิดการขยายโครงงานให้กว้างขึ้นต่อไป”