ฤาสามล้อศรีสะเกษจะเลือนหายตามกาลเวลา

โดยอติเทพ จันทร์เทศ

ศรีสะเกษ – ผู้ขี่รถสามล้อถีบรับจ้างอำเภอเมืองศรีสะเกษ เห็นพ้องอนาคตไม่แน่นอนเนื่องจากผู้โดยสารมีทางเลือกเพิ่มขึ้นจากรถมอเตอร์ไซค์รับจ้างและรถแท็กซี่ซึ่งสะดวกกว่า ทำให้ผู้โดยสารเริ่มลดลง ขณะที่ใช้บริการรถสามล้อถีบอยู่ให้เหตุผลว่าเป็นเพราะราคาประหยัดและมีความปลอดภัย

เบื้องหลังโชเฟอร์ขี่รถสามล้อรับจ้างของเมืองศรีสะเกษ

จากกรณีผู้ใช้บริการรถสามล้อถีบรับจ้างลดความนิยมลง เนื่องจากผู้โดยสารมีทางเลือกมากขึ้น เช่น รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือรถแท็กซี่ ซึ่งให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ทำให้ผู้ประกอบอาชีพขี่รถสามล้อลดจำนวนลงไปด้วย เป็นไปได้ว่าในอนาคตอาชีพที่ใช้กำลังแรงของมนุษย์เพื่อขับเคลื่อนยานพาหนะอาจสูญหายไปตามกาลเวลา

เมื่อวันที่ 12 ต.ค. 2560 ผู้สื่อข่าวเดอะอีสานเรคคอร์ด ลงพื้นที่บริเวณสถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดศรีสะเกษ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ เพื่อสอบถามความคิดเห็นของผู้ประกอบอาชีพขี่รถสามล้อรับจ้าง

นายโกมล ทีมทอง อายุ 65 ปี ชาวตำบลเมืองใต้ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ผู้ขี่รถสามล้อมานานกว่า 30 ปี เล่าว่า ที่มาขี่รถสามล้อเพราะตนไม่รู้จะทำงานอะไร ก่อนหน้านี้เคยทำอาชีพก่อสร้างทั่วไป จนมายึดอาชีพขี่รถสามล้อ รายได้ในแต่ละวันอยู่ที่ประมาณ 200 – 300 บาท

“ก็พอได้อยู่ได้กินไปวันๆ ถ้าเกิดไปเช่าบ้านอยู่ยิ่งจะลำบากมาก เพราะรายได้ที่ได้ในแต่ละวันคงไม่เพียงพอ” นายโกลมกล่าว

นายโกมล ทีมทอง รับจ้างขี่สามล้อ ที่สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดศรีสะเกษ

“ถ้าจะพูดแบบตรงไปตรงมา คือก่อนหน้านี้คนที่ทำอาชีพสามล้อด้วยกันเอง ถ้าผู้โดยสารไม่ถามราคาก่อนก็จะเรียกเก็บค่าโดยสารที่แพง” นายโกมลกล่าวและว่า ด้วยเหตุผลนี้ผู้โดยสารจึงไม่อยากจะขึ้นรถสามล้อ คนที่ไม่เอาเปรียบผู้โดยสารแบบพวกตนจึงได้รับความเดือดร้อนตามไปด้วย ทำให้เสียรายได้ รวมถึงเสียภาพลักษณ์ของรถขี่รถสามล้อ

นายเนวิน วงษ์ชมพู อายุ 35 ปี อาชีพปั้นสามล้อ กล่าวว่า ก่อนจะมาขี่รถสามล้อตนทำงานรับจ้างทั่วไป ที่เขตคลองเตย กรุงเทพฯ จากนั้นได้มาเช่ารถสามล้อที่อู่หลังสถานีตำรวจภูธรเมืองศรีสะเกษ ค่าเช่าวันละ 50 บาท รายได้ไม่คงที่อย่างต่ำจะมีรายได้วันละ 200 ถึง 300 บาท

นายเนวินกังวลว่า ในอนาคตหากผู้โดยสารหันไปใช้บริการรถมอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือรถแท็กซี่เพิ่มขึ้น ก็จะไม่มีผู้ใช้บริการรถสามล้อ

“ผมก็คงต้องเลิกทำ เพราะไม่มีทางเลือก และคงต้องหาบของขายตามทางของผม เพราะผมชอบทำงานอิสระอยู่แล้ว” นายเนวินกล่าว

นายไพรวัลย์ นรนาค อาชีพขี่รถสามล้อ ชาวอำเภอพยุห์ จ.ศรีสะเกษ

สอดคล้องกับนายไพรวัลย์ นรนาค อายุ 52 ปี อาชีพทำนา ภูมิลำเนาบ้านโนนแพ็ง อ.พยุห์ จ.ศรีสะเกษ ที่หันมาขี่สามล้อรับจ้าง เล่าว่า “ผมจะเลิกทำอาชีพนี้แล้ว ถ้าอนาคตไม่แน่นอน รายได้ก็ไม่ดี คู่แข่งก็มีมากไม่ว่าจะเป็นแท็กซี่ มอเตอร์ไชต์อาชีพผมก็เป็นอาชีพอิสระ สวัสดิการก็ไม่มี”

นายไพรวัลย์กล่าวว่า ถ้าไม่มีทางเลือกตนก็จะไปเลี้ยงไก่ที่บ้านเพราะมีเนื้อที่อยู่ อยากจะอนุรักษ์พันธุ์ไก่ชนเอาไว้ และการเลี้ยงไก่ชนก็เป็นอาชีพที่ตนรัก

เราสามารถพบเห็นรถสามล้มถีบได้ทั่วไปในตัวเมืองศรีสะเกษ

จากการสำรวจพบว่า อัตราค่าโดยสารรถสามล้อถีบตกอยู่ที่กิโลเมตรละ 25 บาทซึ่งสามารถต่อรองกันได้ รถสามล้อถีบมีกระจายอยู่ตามจุดต่างๆ ในตัวเมืองศรีสะเกษ อาทิ สถานีรถไฟ โรงพยาบาลศรีสะเกษ ศาลากลางจังหวัดศรีสะเกษ และสถานีขนส่งจังหวัดศรีสะเกษ (บขส.)

ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ของสำนักงานขนส่งจังหวัดศรีสะเกษ ทำให้ทราบว่า ผู้ที่ลงทะเบียนขับสามล้อประมาณ 30 ราย มีทั้งรถส่วนตัวและรถเช่าจากอู่ ผู้ที่ขับมอเตอร์ไชค์ลงทะเบียนจำนวน 116 ราย และรถแท็กซี่ที่เอกชนให้บริการในจังหวัดมีจำนวน 65 คัน ซึ่งนิยมให้บริการตามจุดต่างๆ ในตัวจังหวัด อาทิ สถานีขนส่งจังหวัด โรงพยาบาลจังหวัด และห้างสรรพสินค้าซุ่นเฮ็ง เป็นต้น

ด้านมุมมองต่อรถสามล้อรับจ้างของผู้โดยสาร นางธัญธร ระวังชล อายุ 55 ปี ชาวอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ กล่าวว่า ในอดีตสมัยยังไม่มีรถแท็กซี่และรถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง รถสามล้อมีบทบาทสูงมีผู้ใช้บริการมาก

“เวลาจะไปไหนมาไหนเราก็ใช้แค่รถโดยสาร พอถึงที่ บขส.ก็นั่งรถสามล้อไปต่อ และเวลาจะไปธุระในเขตเมืองก็จะใช้บริการสามล้อตลอด” นางธัญธรกล่าว

ส่วนสาเหตุที่ใช้บริการรถสามล้อถีบ นางธัญธรว่า เนื่องจากคิดว่ามีความปลอดภัยมากกว่ารถมอเตอร์ไชต์ แต่รถสามล้อถีบก็มีข้อเสียคือล่าช้าไม่ทันใจ

นางสำราญ (ไม่ทราบนามสกุล) อายุ 53 ปี ผู้ที่ใช้บริการรถสามล้อ กล่าวถึงสาเหตุที่ทำให้ผู้โดยสารไม่นิยมใช้บริการรถสามล้อถีบว่า หลังจากมีรถแท็กซี่และรถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง ทำให้ผู้โดยสารมีทางเลือกในการเดินทางที่รวดเร็วขึ้นกว่าเดิม

ด้านความเห็นของผู้นิยมรถสามล้อถีบ นางสาวทิทยรัตน์ ศุภดล อายุ 21 ปี นักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ ระบุว่า นั่งรถสามล้อเพราะอยากลองนั่งดู นั่งรถสามล้อแล้วรู้สึกดีกว่านั่งรถจักรยานยนต์รับจ้างหรือรถเเท็กซี่ และยังได้ชมทิวทัศน์สองข้างทาง คิดว่ารถสามล้อถีบเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดศรีสะเกษจึงอยากสนับสนุนคนขี่รถสามล้อให้มีรายได้ อีกทั้งค่าโดยสารรถสามล้อก็ยังถูกกว่ารถจักรยานยนต์รับจ้างและรถแท็กซี่

นายกนกพล พรรษา อายุ 21 ปี ชาวจังหวัดสุรินทร์ เล่าว่า รถสามล้อถีบคือจุดเด่นของจังหวัดศรีสะเกษ ราคาค่าโดยสารไม่แพง มีความปลอดภัย ได้ชมวิวข้างทาง แถมโชเฟอร์พูดคุยกับผู้โดยสารอย่างเป็นกันเอง

ขณะที่ผู้ที่เคยประกอบอาชีพขี่รถสามล้อก่อนจะหันมาขี่รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง อย่างนายเสนห์ คำเสียง อายุ 49 ปี ชาวอำเภอปรางค์กู่ จ.ศรีสะเกษ เล่าว่า “ผมเข้ามาขับสามล้อตั้งแต่เริ่มแรก ตั้งแต่ราคา 5 บาท แต่ก่อนลูกค้าเยอะจนถึง เพราะไม่ค่อยมีรถ พอคนลงจากรถโดยสาร เขาก็จะต่อสามล้อ”

ผู้ขับขี่รถสามล้อและรถมอเตอร์ไชต์รับจ้าง รอรับผู้โดยสาร ที่สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดศรีสะเกษ

นายเสนห์กล่าวด้วยว่า ตนขี่สามล้อถีบจนถึงปี 2552 มีรายได้ไม่ต่ำกล่าววันละ 300 บาท แต่การขี่รถสามล้อไม่รวดเร็วให้บริการผู้โดยสารได้วันละไม่กี่เที่ยว ตนจึงเปลี่ยนมาขี่รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง มีรายได้วันละประมาณ 700 บาท

อนาคตของคนขี่รถสามล้อถีบในกระแสความเปลี่ยนแปลงจะอยู่ให้บริการชาวศรีสะเกษได้อีกนานแค่ไหน คงต้องขึ้นอยู่กับความนิยมใช้บริการของผู้โดยสาร

 

อติเทพ จันทร์เทศ เป็นผู้เข้าอบรมโครงการนักข่าวภาคอีสานของเดอะอีสานเรคคอร์ด ประจำปี 2560